jod dla zdrowia

Jod. Ważny element prawidłowego metabolizmu

Problem niedoboru jodu uznawany jest za jeden z najważniejszych światowych problemów zdrowotnych. Według WHO aż 56,9% całej populacji Europy wschodniej (35,2% światowej) spożywa poniżej 100 μg jodu dziennie przy czym obecne zalecenia rekomendują jego podaż na poziomie 150 μg na dzień dla osób dorosłych. Sposobem na wzbogacenie diety społeczeństwa w ten składnik jest m.in. powszechne jodowanie soli w ilości 30 (+/-) mg jodku potasu na kilogram soli kuchennej, co daje ok. 77 μg jodu w 1 gr soli. Jednakże ze względu na dużą zawartość chloru, który współzawodniczy z jodem w procesie wchłaniania z jelita, ilość pobieranego przez organizm jodu wynosi jedynie 10% zawartego w soli. Mimo to, w warunkach Polskich, przy dużym spożyciu soli kuchennej to pobranie jodu jest wystarczające dla zapobieżenia wystąpienia wola endemicznego.

Długotrwały niedobór jodu w diecie powoduje zahamowanie produkcji hormonów tarczycy: tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny (T3). W konsekwencji do mózgu zostaje wysłana informacja o obniżonym ich stężeniu, co prowadzi do zwiększonego uwalniania innego hormonu – TSH (tyreotropowego), który ma za zdanie mobilizować tarczycę do intensywniejszej pracy. Bezustanne podwyższanie stężenia TSH, gdyż poziom T3 i T4 nie może się zwiększyć z powodu braku substratu, którym jest jod, prowadzi do rozrostu gruczołu tarczowego, co nazywa się wolem endemicznym. W Polsce występowanie tego schorzenia jest sporadyczne, ale w innych rejonach świata (środkowa Azja, północna Afryka) stanowi istotny problem, który wiąże się m.in. z zaburzeniami rozwoju umysłowego dzieci. Do wyeliminowania ryzyka rozwoju wola endemicznego wystarcza zaledwie 50 μg jodu, ta ilość nie jest jednak wystarczająca do zachowania optymalnego zdrowia.

Hormony tarczycy regulują rozwój, wzrost i metabolizm oraz funkcje reprodukcyjne organizmu. T3 odgrywa w tych procesach najważniejszą rolę, ma silne i szybkie działanie w porównaniu do T4, jednocześnie efekt jego działania jest krótszy (ok. 2 dni). T3 wnika do jądra komórkowego gdzie bezpośrednio oddziałuje na ekspresję wielu genów związanych z syntezą i metabolizmem białek, cholesterolu, węglowodanów. Hormony tarczycy powodują aktywację lipogenezy (tworzenie) w wątrobie i lipolizy (rozkład) w tkance tłuszczowej, co zwiększa w konsekwencji stężenie kwasów tłuszczowych we krwi, dostarczając jednocześnie substratów do produkcji ATP – podstawowego źródła energii dla wszystkich komórek ciała. Zwiększone stężenie hormonów tarczycy powoduje bowiem zintensyfikowanie metabolizmu, podniesienie temperatury ciała, zwiększeniu ulega także zużycie tlenu. Zaburzenia stężeń hormonów tarczycy we krwi powoduje rozchwianie delikatnej równowagi między procesami tworzenia i rozkładu substancji odżywczych organizmu, co prowadzić może do problemów z masą ciała, termoregulacją, czynnością przewodu pokarmowego, ogólnym nastrojem (zmęczenie, pobudzenie) czy zaburzeń czynności serca.

Hormony tarczycy są tak istotne gdyż ich wpływ obejmuje cały organizm. Dlatego tak ważne jest dostarczenie właściwej ilości jodu. Właściwe żywienie, ale też przebywanie w okolicach nadmorskich może zapewnić ich prawidłową syntezę i utrzymanie zdrowia.

You may also like...

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *