dieta atkinsa

Maksimum tłuszczu w diecie

Istnieją diety, w których ilość tłuszczu znacznie przekracza ilość węglowodanów i białka. Proporcje wagowe między tymi składnikami wynoszą czasem 1:1, czasem nawet 4:1, co odnosząc do energetyczności diety przedstawia się jako 60-90% energii z tłuszczu, 4-20% z węglowodanów oraz 6-30% z białka. Najbardziej znaną z nich jest tzw. dieta ketogenna, będąca jednocześnie najbardziej restrykcyjną, często spotykaną jest także dieta Atkinsa.

Diety te mogą być stosowane w celu redukcji masy ciała, jednak od wielu lat i coraz częściej zwraca się uwagę na ich leczniczy efekt w chorobach neurologicznych, głównie padaczki. Dieta ketogenna stosowana jest w leczeniu epilepsji od 1921 roku i do tej pory powstało wiele prac badawczych na temat jej pozytywnego wpływu na zmniejszenie objawów padaczki szczególnie u dzieci. Mechanizm, za którym stoi pozytywny efekt wysokiego spożycia tłuszczu jest jednak nie w pełni poznany.

Podstawowym skutkiem diety wysokotłuszczowej jest produkcja przez wątrobę ciał ketonowych z kwasów tłuszczowych. Stanowią one alternatywne źródło energii dla komórek w momencie kiedy stężenie glukozy we krwi jest niskie. Szczególne znaczenie ma to zwłaszcza w przypadku komórek nerwowych, gdyż odwrotnie niż np. komórki mięśni, tkanki tłuszczowej czy wątroby, nie są one w stanie gromadzić zapasów w postaci glikogenu czy kropli tłuszczu, dodatkowo barierę krew:mózg są w stanie pokonać jedynie dwie substancje dostarczające energię: glukoza i właśnie ciała ketonowe. Wysoka ketoza (>160mg/dl) wykazano, że ma działanie przeciwdrgawkowe oraz może wpływać na stabilizację błon komórkowych neuronów. Takie efekt przypuszcza się, że może mieć także wywołana stanem ketozy kwasica. Możliwy jest także pozytywny wpływ wydzielanych w mózgu neuroprzekaźników w odpowiedzi na niski poziom glukozy i głodówkę. Neuropeptyd Y (NPY) oraz galanina, które pobudzają apetyt mają również funkcję przeciwdrgawkową, jednak ich rola w diecie ketogennej nie została do tej pory udowodniona. Bardziej prawdopodobny wydaje się natomiast pozytywny wpływ zwieszonego stężenia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (np. omega 3 i 6), które regulują pobudliwość błony komórkowej neuronów poprzez m.in. hamowanie aktywności kanałów sodowych i wapniowych. W przeprowadzonych badaniach wyższe stężenie kwasu arachidonowego (omega 6) we krwi było powiązane ze zwiększoną kontrolą napadów padaczkowych u dzieci, natomiast inne badania z udziałem osób dorosłych nie wykazały znacznej poprawy stanu zdrowia podczas stosowania dużych dawek kwasów omega 3. Ciała ketonowe są również w stanie ograniczać produkcję wolnych rodników m.in. poprzez zwieszanie aktywności peroksydazy glutationowej, enzymu hamującego utlenianie kwasów tłuszczowych.

Dieta ketogenna ma bardzo silny wpływ na organizm i nie powinna być stosowana bez kontroli lekarza. W początkowych etapach mogą bowiem wystąpić epizody hipoglikemii, nudności, wymioty oraz stany znacznego osłabienia. W zależności od osoby dalsze spożywanie produktów wysokotłuszczowych może prowadzić do niedoborów witamin i składników mineralnych, zaparć, kamicy nerkowej czy osteopenii. Wybór diety wysokotłuszczowej wiązać się zatem powinien z rzeczywistą możliwością osiągniecia takich korzyści zdrowotnych, które przekroczą niedogodności powodowane skutkami ubocznymi. Schorzeniami, w których prócz padaczki może być rozważane wprowadzenie tego typu sposobu żywienia są prawdopodobnie także: migrena, ADHD, choroba Parkinsona, choroba Alzheimera, stwardnienie zanikowe boczne oraz niektóre nowotwory. Jednakże wyniki badań nie są jeszcze wystarczające aby stwierdzić rzeczywiste korzyści i zagrożenia jakie wiązać się mogą z tego typu leczeniem. Z tego powodu dieta ketogenna jest i będzie jeszcze pewnie przez najbliższe lata jedynie alternatywną metodą walki z chorobami neurologicznymi.

Ketogenic Diet; Dhamija R., Eckert S., Wirrell E.; Can J Neurol Sci.; 2013; 40: 158-167.

Dieta ketogenna jako terapia w lekoopornej dziecięcej epilepsji; Kardasz M., Pawłowska D.; Nowa Pediatria; 2009, 3: 79-89.

You may also like...

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *