selen

Selen i jego źródła

Selen jest składnikiem mineralnym niezbędnym do funkcjonowania organizmu. Mimo iż zapotrzebowanie na niego jest niewielkie, wynosi zaledwie 55 μg/dzień dla osób dorosłych, to stanowi niezbędny element grupy białek głównie o charakterze antyoksydacyjnym. Do podstawowych funkcji selenobiałek należą udział w metabolizmie hormonów tarczycy i syntezy DNA, ochrona przed stresem oksydacyjnym oraz infekcjami.

Selen jest dostępny w dwóch postaciach: nieorganicznej oraz organicznej. Pierwsza z nich jest obecna głównie w glebie skąd zostaje pobrana przez rośliny i zakumulowana w formie organicznej. Ilość przekształconego w ten sposób selenu jest zależna od jego pierwotnego poziomu w glebie, na który wpływa zarówno rodzaj podłoża, wilgotność, pH, nawożenie czy niektóre zabiegi rolnicze. Innym źródłem selenu nieorganicznego są suplementy diety gdzie występuje on w formie seleninu sodu lub selenianu sodu. Selenian sodu jest wchłaniany z przewodu pokarmowego niemal w 100%, znaczna jego część jest jednak szybko wydalana z moczem zanim zostanie włączona do białek organizmu. Selenin sodu wchłania się natomiast w ok. 50%, jego zatrzymywanie jest jednak dłuższe, co umożliwia wytworzenie selenobiałek. Najlepszą z form, w postaci której selen może być wchłaniany jest naturalnie występujący w żywności organiczny związek – selenometionina. Jego także można znaleźć w ogólnodostępnych suplementach diety, często w postaci bogatych w ten związek drożdży, a poziom wchłaniania tej formy wynosi ok. 90%.

W produktach spożywczych selen można znaleźć w największych ilościach w podrobach, rybach, owocach morza oraz mięsie, gdzie jego zawartość w 100 gramach wynosi powyżej 30 μg. Obecność selenu w owocach i warzywach jest zmienna i zależy od miejsca uprawy i sposobu jej prowadzenia, jednakże ogólnie nie są one uważane za dobre źródło tego pierwiastka podobnie do produktów mlecznych. Dobrym źródłem selenu mogą być natomiast produkty pełnoziarniste oraz orzechy, szczególnie brazylijskie, gdzie jego ilość może dochodzić nawet do 1900 μg w 100 gramach.

Przy umiarkowanie urozmaiconej diecie odpowiednie spożycie selenu nie powinno sprawiać trudności. Osobami, które muszą zwrócić szczególną uwagę na jego właściwy poziom w diecie są te zamieszkujące obszary o niskiej zawartości selenu w glebach (Dania, Finlandia, Nowa Zelandia, Chiny), poddawane dializoterapii oraz zakażone wirusem HIV. Należy pamiętać, że nadmierna ilość selenu również nie jest korzystna gdyż może prowadzić do problemów z włosami i paznokciami, wrażenia metalicznego posmaku w ustach, biegunek, nudności, osłabienia czy zaburzeń układu nerwowego.

You may also like...

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *